„4. PRAWO KARNE
Przestępstwa dzieliły się na dwie kategorie. Do jednej należały przestępstwa, które naruszały interesy ogółu, do drugiej zaś te, które obchodziły poszkodowanego względnie (jak przy mężobójstwie) jego krewnych.
Wśród przestępstw należących do pierwszej kategorii odróżniano z kolei przestępstwa, które mogły być okupione pieniędzmi (emendabiles), i takie, które nie mogły być okupione (inemendabiles) i karane były karą n gardle lub na ciele. Do takich przestępstw, które nie mogły być okupione, należały kwalifikowany rodzaj najścia na dom (połączony ze zburzeniem domu), podpalenie, kradzież jawna, morderstwo, zdrada pana, ponadto złamanie miru kościelnego przez podpalenie, zabójstwo w murach świątyni, jak również złamanie miru królewskiego przez zabicie osoby chronionej specjalnym mirem królewskim. Przestępstwa, które mogły być okupione, dzieliły się na takie, co do których wysokość okupu była ściśle określona i wynosiła 100 szylingów, oraz takie, co do których wysokość okupu równa była wysokości główszczyzny (wergeldu) przestępcy.
O ile chodzi o przestępstwa, które obchodziły poszkodowanego względnie jego krewnych gdy nie żył, to były one zwłaszcza przy mężobójstwie. podobnie jak u Germanów na kontynencie, przedmiotem odwetu. Jeszcze w XI w. morderca winien był być wydany w ręce krewnych zamordowanego. Mężobójstwo pociągało za sobą wróżdę między rodem zabitego a zabójcą i jego rodem. Mężobójca mógł jej zapobiec, przyrzekając zapłatę główszczyzny w wysokości zależnej od przynależności klasowej zabitego. Wcześnie też zaznacza się dążenie ze strony państwa do ograniczenia, a nawet uchylenia wróżdy. Alfred W. zabronił wszczynania wróżdy w wypadku, gdy sprawca był człowiekiem osiadłym, zanim nie spróbowano dojść z nim w drodze pokojowej do ugody. Późniejsza ustawa (z pierwszej połowy X w.) zabrania rozpoczęcia wróżdy, jeżeli przed upływem roku zabójca przy pomocy swych krewnych zapłaci główszczyznę. Inna ustawa z tego samego czasu nakłada na witanów obowiązek pośredniczenia między powaśnionymi stronami, by zapobiec wróżdzie i doprowadzić w określonym bliżej w ustawie postępowaniu do zapłaty przez zabójcę główszczyzny wdowie zabitego. Ustawa z przełomu X i XI w. przewiduje karę grzywny ns rzecz króla za rozpoczęcie wróżdy bez próby załatwienia sprawy na drodze pokojowej. Pierwotnie — jak to wynika z postanowienia zawartego w najstarszym z zachowanych pomników prawa anglosaskiego, mianowicie z ustawy króla Kentu Etelberta, zapłata części główszczyzny winna była nastąpić nad otwartym grobem zabitego. Pozostawało to w związku z dawnymi wierzeniami, że zmarły, który padł ofiarą mężobójstwa, nie znajdzie spokoju w grobie, dopóki nie zostanie pomszczony rub nie nastąpi zadośćuczynienie ze strony zabójcy.“(14)